Dự án tín dụng Việt Bỉ

Tài chính vi mô  

Mô hình tài chính vi mô nhằm vào phụ nữ nghèo có thu nhập thấp thông qua cho vay không thế chấp bằng các thủ tục thuận tiện và đơn giản.

Nhóm Tiết kiệm và Tín dụng

Mô hình tín dụng dựa trên mô hình Grameen là một mô hình sử dụng phương pháp trách nhiệm liên đới nhóm. Mỗi nhóm gồm có 10 người có cùng hoàn cảnh kinh tế xã hội, quen biết nhau, sẵn sàng cho nhau vay vốn và giúp đỡ nhau thực hiện các quy định của dự án đề ra. Mỗi nhóm chọn ra một trưởng nhóm được đào tạo để lãnh đạo nhóm. Các thành viên trong nhóm hằng năm sẽ lần lượt thay nhau giữ chức trưởng nhóm.

Các cụm

Một cụm gồm có 3 nhóm, mỗi nhóm gồm có 10 thành viên. Mỗi tháng có một cuộc họp cụm do cụm trưởng chủ trì.Các cuộc họp cụm hằng tháng giữ một vai trò quyết định đối với sự tiến bộ và phát triển của cụm và tuyên truyền cho các thành viên về các nguyên tắc tín dụng.  Ngày họp được định sẵn, trong cuộc họp sẽ tiến hành cho vay, thu tiền hoàn trả vốn vay, lãi và tiết kiệm. Trong các cuộc họp này, các thành viên có cơ hội thảo luận về các hoạt động, tao ra các mối quan hệ xã hội gần gũi, bàn luận về nhu cầu, và có thể trao đổi những vấn đề này với các cán bộ của Dự án Tín dụng Việt Bỉ và cùng nhau chia xẻ thông tin cả trong những vấn đề không liên quan đến tài chính vi mô (như sức khỏe, giải phóng phụ nữ, kế hoạch hóa gia đình...) 

Các sản phẩm tài chính vi mô

Vốn cho vay được kết hợp với huy động tiết kiệm. Quỹ hỗ trợ thành viên cũng được thành lập giúp người vay hỗ trợ lẫn nhau. 

1. Tín dụng vi mô
   • Vốn vay chung dành cho các hoạt động sản xuất và trồng trọt.  Tiền vay từ khoảng 500 000 đến 2 500 000 đồng Việt Nam với thời hạn 12 tháng. Tiền vay được thanh toán trên cơ sở hàng tháng với tỷ lệ lãi suất là 12,2% một năm.
     
   • Vốn vay theo mùa vụ để trợ giúp sản xuất trong mùa vụ từ 300 000 đến 500 000 đồng Việt Nam với thời hạn tối đa là 6 tháng.
     

   • Vốn vay khẩn cấp trong trường hợp có thiên tai nặng.

2. Các sản phẩm tiết kiệm:
   • Tiết kiệm bắt buộc: 5 000 đồng Việt Nam/ người/ tháng

   • Tiết kiệm tự nguyện

3. Quỹ hỗ trợ thành viên:
   
   • Quỹ Thiên tai: mỗi  thành viên mỗi tháng nộp phí 300 đồng Việt Nam để hỗ trợ thành viên của dự án trong trường hợp có thiên tai. Quỹ này do Ban Quản Lý (BQL) dự án cấp tỉnh quản lý. Trong năm 1999 và 2000, một loạt các trận bão lụt đã phá hủy nhà cửa, đường xá, mùa màng  và các công trình cơ sở hạ tầng khác ở hai tỉnh của dự án. Quỹ này được huy động để hỗ trợ các thành viên với tổng số tiền là 1,3 triệu đồng Việt Nam. Vào tháng 3 năm 2001, quỹ này lên tới 54,9 triệu đồng Việt Nam.
   • Quỹ xã hội: mỗi người đóng 200 đồng Việt Nam một tháng để giúp đỡ các thành viên khi ốm nặng, tai nạn hay người thân qua đời.

Đặc điểm và nguyên tắc của mô hình tài chính vi mô Dự án Tín dụng Việt Bỉ:

• nhằm vào phụ nữ nghèo có thu nhập thấp, những người thiếu vốn nhưng có khả nảng phát triển kinh doanh sản xuất để cải thiện đời sống của bản thân  và gia đình họ.

• cung cấp vốn vay không thế chấp cho phụ nữ nghèo. Yêu cầu duy nhất của dự án là có sự đảm bảo của nhóm và người muốn tham gia sẵn sàng tuân theo các quy định của dự án và quy định về trách nhiệm thành viên.

• thủ tục áp dụng đơn giản (chỉ cần một đơn xin vay nợ in sẵn), thủ tục giải quyết nhanh (chỉ trong vòng một tuần) và thuận tiện (xin vay nợ và các hoạt động vay nợ/ tiết kiệm được giải quyết trong các cuộc họp cụm hằng tháng được tổ chức tại xã).

• cung cấp  các khoản vay vừa và nhỏ với các điều khoản vay phù hợp với khả năng sử dụng vốn và thanh toán. Người vay có thể vay vốn đối với vốn vay một năm (có thể gia hạn) và vốn vay bổ sung để mở rộng các hoạt động sản xuất của mình.

• Áp dụng hệ thống quỹ quay vòng tín dụng. Thanh toán nợ hằng tháng giúp cho người vay thanh toán đúng hạn và khuyến khích họ tìm đến nhiều hoạt động tạo thu nhập hơn. Đồng thời khi các quỹ quay vòng tín dụng này đi vào hoạt động thì bản thân nó sẽ tự tạo ra thu nhập và phục vụ nhiều người nghèo hơn.

• Cho vay vốn cùng với huy động tiết kiệm nhằm tạo ra thói quen  tiết kiệm cho người vay để dự phòng những khoản rủi ro trong tương lai và đồng thời giúp cho sự phát triển và bền vững của dự án tài chính vi mô.

• cho vay vốn thông qua các nhóm phụ nữ giúp thúc đẩy sự hỗ trợ lẫn nhau giữa những người vay. Với cách tiếp cận này, quỹ của dự án sẽ được bảo tồn.

• Áp dụng tỷ lệ lãi suất tương đương lãi suất của các ngân hàng thương mại cho khu vực nông thôn vay. Cách làm này nhằm mục đích trang trải những chi tiêu cần thiết của dự án.

• Chuyển giao công tác cho vay và quản lý vốn vay cho các cán bộ ở địa phương, những người đã được huấn luyện, hướng dẫn và hỗ trợ bởi Ban Quản Lý dự án ở địa phương và một hệ thống báo cáo đều đặn. Các cán bộ của dự án tín dụng Việt Bỉ đều là những phụ nữ ở địa phương có uy tín trong cộng đồng. Họ có mối quan hệ tốt, hiểu được nhu cầu và khả năng của phụ nữ nghèo. Vì thế, họ rất thành công trong cung cấp các dịch vụ tài chính vi mô cho người nghèo. 

Vi tính hóa hệ thống quản lý

Quản lý tài chính được vi tính hóa nhờ phần mềm ngân hàng vi mô (Micro banker), đó là phần mềm ngân hàng do Tổ chức Lương thực và Thực phẩm (FAO) lập. Hệ thống phần mềm này đã được dự án dịch toàn bộ sang tiếng Việt và thích ứng với mô hình tín dụng đã lựa chọn. Máy tính được lắp đặt ở các văn phòng cấp tỉnh của Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam và được kết nối với máy của văn phòng trung ương của dự án. Tại văn phòng trung ương các số liệu ở 7 tỉnh sẽ được xử lý chung. Chương trình phần mềm Crystal cho Hệ thống thông tin quản lý (Management Information System) được cài đặt, sử dụng các số liệu của Hệ thống phần mềm Micro Banker và cho phép hình thành các báo cáo tài chính đầy đủ hằng tháng bao gồm các chỉ số để có thể thực hiện được ngay những biện pháp thích hợp.

Vốn tín dụng quay vòng 

Phía Bỉ cấp vốn ban đầu là 397 000 Euro năm 1999 và 1 500 000 Euro vào cuối năm 2001.  Vốn trung bình cấp cho mỗi xã là 105 triệu đồng Việt nam trong giai đoạn I và cố định ở mức 130 triệu đồng trong giai đoạn II.

Các kết quả

Vốn vay chưa trả (Outstanding loans) / Tiết kiệm (Savings balance)

last updated: 20/09/02