Dự án tín dụng Việt Bỉ

Quyền của phụ nữ

Thông qua các hoạt động đào tạo, hoạt động nhóm và tăng cường phát triển nhóm, phụ nữ nông thôn nghèo đã chứng tỏ năng lực và tính sáng tạo của họ. Qua quá trình tự tìm tòi, họ đã có một vị thế mới của những người có thể tự ra quyết định và có quyền tự chủ. Các hoạt động kinh doanh có khả năng phát triển là nền tảng để họ xây dựng năng lực của mình. Thành công trên lĩnh vực kinh tế của một dự án là rất quan trọng trong việc quyết định cấu trúc năng lực. Nếu việc làm ăn của người phụ nữ có lãi thì người đó sẽ có khả năng trả nợ. Khoản nợ của người phụ nữ đó không phải là "gánh nặng nợ nần" mà là khoản đầu tư tạo ra thu nhập và tăng tính tự chủ. Tuy nhiên nếu công việc làm ăn không có lãi thì người đó vẫn phải thanh toán các khoản vay từ những nguồn khác (ví dụ như dùng tiền của chồng). Trong trường hợp này người phụ nữ không những không tạo ra thu nhập mà trên thực tế còn tăng tính phụ thuộc vào người khác.  

Quyền lực kinh tế là điều kiện tiên quyết để có quyền lực xã hội. Quyền lực là một quá trình mà người phụ nữ không chỉ đứng vững trên đôi chân của mình về mặt kinh tế mà còn không chấp nhận các kiểu bóc lột khác nhau. Khi người phụ nữ còn giữ vai trò thứ yếu và mối quan hệ nam nữ vẫn không bình đẳng thì nói đến đấu tranh dành quyền lực là nói đến vấn đề giới, tìm kiếm sự công bằng mà trong đó cả người phụ nữ và nam giới đều là người lãnh đạo và người ra quyết định. Xây dựng năng lực, nâng cao nhận thức và có các kế hoạch làm ăn thành công có thể tăng thêm lòng tự trọng, sự tự tin và giúp người phụ nữ thấy được khả năng tự lực cánh sinh của mình và vượt qua được quan niệm nghèo là do số phận.

Đối với dự án, các hoạt động tài chính vi mô không chỉ nhằm mục tiêu giảm nghèo. Tác động của quá trình đấu tranh dành quyền lực của người nghèo rất quan trọng. Nó sẽ đem lại cho người nghèo cơ hội và sự lựa chọn để trở thành người quyết định số phận của chính họ. Những thành viên vay vốn của dự án có thể kiểm soát và quản lý các nguồn vốn và sự tiến bộ của chính mình. Họ cũng có thể phát triển các kỹ năng và khả năng nghề nghiệp, năng lực tổ chức và mối liên hệ với các thể chế tài chính  và các cơ quan thuộc chính phủ. Vì thế, dự án này không chỉ cải thiện địa vị của họ về mặt kinh tế mà còn về mặt văn hóa xã hội (nghĩa là vị trí của họ trong gia đình và xã hội), tâm lý (tăng sự tự trọng) và chính trị (tăng quyền ra quyết định). Và như vậy, dự án này là một công cụ mạnh để nâng cao vị thế của người phụ nữ, giải phóng họ khỏi những hạn chế và giảm nguy cơ dễ bị tổn thương.  

Với việc đào tạo và huấn luyện nhóm, người cho vay có được kiến thức, kỹ năng và các tiêu chuẩn cần thiết để vận hành nhóm, cụm một cách hiệu quả và thực hiện thành công các kế hoạch làm ăn của họ. Trong các cuộc họp cụm hằng tháng, ngoài các hoạt động tín dụng còn có các hoạt động khác như các hoạt động về y tế, vệ sinh, kế hoạch hóa gia đình, sinh thái ở địa phương, quản lý các nguồn lực chung cũng được đưa ra thảo luận và thông qua các hoạt động tập thể này để tìm ra các giải pháp. Đa số những người đi vay đều lập thành các nhóm có hoàn cảnh tương đồng, đây được coi là một cách làm hay để gắn kết mối quan hệ và tinh thần đoàn kết giữa những người phụ nữ với nhau. Kinh nghiệm cho thấy rằng trong khuôn khổ của các hoạt động tài chính vi mô, phụ nữ có thể nâng cao kiến thức cơ bản của mình trong làm ăn và nâng cao ý thức làm ăn. Nhận thức của họ đã được nâng cao.

Đối với hầu hết các khách hàng của Dự án Tín dụng Việt Bỉ, những người đang sống rất nghèo khổ thì tín dụng nhỏ có thể phá vỡ "sự tuyệt vọng", thu nhập gia đình do người mẹ mang lại  nhìn chung tác động lớn đến thu nhập của cả gia đình (xét về mặt dinh dưỡng, giáo dục con cái và kế hoạch hóa gia đình). 

Chị Lê Thị Ba, một khách hàng của dự án ở tỉnh Tiền Giang nói rằng:

"Trong nhóm của tôi và cả trong xã của tôi đã có một sự đoàn kết nhất định giữa những người nghèo. Lần đầu đi đến cuộc họp tôi rất sợ. Khi có sự giúp đỡ của dự án, tôi bắt đầu nuôi vịt và trồng cây ăn quả. Bây giờ tôi đã thành thạo hơn và thấy mình đã khá hơn. Chồng tôi mất cách đây 11 năm và cuộc sống trở nên rất khó khăn. Bây giờ tôi không còn thấy bi quan và không còn thấy rằng hoàn cảnh của mình không thể không vượt qua".

Một nhóm trưởng ở Tiền Giang nói với chúng tôi:

"Việc tham gia vào các hoạt động tạo thu nhập do Dự án Tín dụng Việt Bỉ hỗ trợ thực sự đã thúc đẩy  tính độc lập về kinh tế, địa vị xã hội, vị thế trong gia đình và sự thay đổi này đã làm cho căng thẳng trong gia đình giảm đi nhiều hơn người ta tưởng".

Rõ ràng người chồng và các thành viên nam giới khác trong gia đình đã sẵn sàng chấp nhận sự thay đổi này và thậm chí có người còn rất phấn khởi. Hầu hết những người mà chúng tôi hỏi chuyện về vấn đề này  đều nói rằng chồng của họ không can thiệp gì vào việc họ sử dụng vốn vay hay thu nhập từ nguồn vốn vay đó và mối quan hệ với chồng và không kém phần quan trọng là với gia đình nhà chồng được cải thiện. Vị thế chung của họ trong gia đình và trong làng xã cũng được nâng lên rất nhiều. Hầu hết những người được hỏi đều thấy có sự cải thiện trong thái độ cư xử của hàng xóm láng giềng với nhau và với cả chị em phụ nữ khác.

Vấn đề giới

Mặc dù dự án chỉ tập trung vào phụ nữ nhưng vấn đề giới cũng được xem xét. Vấn đề giới không chỉ là nói đến vấn đề giới tính mà còn là vị thế của người vay trong xã hội. Có thể phân tích vị thế này dưới các góc độ: sức khỏe, tập quán, quyền hạn, luật pháp và sức mạnh kinh tế. 

Thay đổi về vị thế của người phụ nữ nhờ là thành viên của Dự án Tín dụng Việt Bỉ  có thể xem xét dưới góc độ kinh tế và trừu tượng hơn, dưới góc độ xã hội. Các thước đo về sự thay đổi vị thế của người phụ nữ là sự tham gia của họ vào lực lượng lao động, thu nhập và tài sản tăng lên. Nhờ việc tiếp cận được với dự án, nhiều phụ nữ nghèo, những người chưa bao giờ nhận được vốn vay của các nguồn vay chính thức nào, lần đầu tiên nhận được một khoản tín dụng do mình đứng tên và hoàn toàn chịu trách nhiệm về việc quản lý và sử dụng vốn đó cho việc phát triển kinh tế gia đình và nâng cao mức sống. Các cuộc khảo sát hộ gia đình và một số cuộc phỏng vấn đều cho thấy vị thế xã hội của người phụ nữ tăng lên.

Các chị em phụ nữ đều nói rằng chồng của họ có thể đối xử với họ công bằng hơn, bạo lực và chửi mắng giảm hẳn. Không chỉ có sự thay đổi thái độ của người đàn ông đối với phụ nữ mà còn thái độ của chính họ đối với họ. Phụ nữ nghèo nhất là ở các vùng búi và vùng sâu vùng xa có rất ít cơ hội tham gia vào các hoạt động xã hội và ít có tiếng nói trong gia đình và xã hội. Tham gia dự án thông qua các đơn vị nhỏ nhất như là các nhóm phụ nữ tổ chức các hoạt động tập thể hằng tháng (sử dụng vốn, tổ chức cuộc sống gia đình, y tế, chia sẻ kinh nghiệm và giúp các thành viên khác trong sản xuất) đã mở ra những cơ hội mới cho phụ nữ nghèo giúp họ nâng cao địa vị kinh tế và xã hội.

Sự tham gia của phụ nữ vào các nhóm đi vay tạo cho họ niềm tin và hỗ trợ tạo điều kiện cho họ khẳng định quyền của họ đối với các tài sản kinh tế. 

last updated: 20/09/02